Yalnızlık: Sihirli Şişe / Eyyüp Yıldırmış

İnsan yapısı gereği kurar/kurgular. Bu onun yazgısı gibidir. İlk ata Âdem’in yalnızlığını mı miras aldık da yeni dünyalar kurma ihtiyacı duyuyoruz? Kim bilebilir? Hikâye anlatıcısını güdüleyen Âdem’in yalnızlığının kendisinde hortlaması olabilir mi? Mümkün.

Mağara önünde, odun ateşi etrafında oturan mağara devri insanları Âdem gibi tek değillerdi ama yine de yalnızlardı ki anlatma ihtiyacı duyuyorlardı. Ne anlatıyorlardı, az çok tahmin edilebilir.

Bir tek adamdan bir kaç insana; bir kaç insandan milyarlarca insanın yaşadığı günümüze uzanan bu sürecin, yalnızlığı devleştirmekten öteye gidemediği aşikâr.  J.P. Sartre der ki: ‘Bir insan her zaman hikâye anlatıcısıdır, kendi hikâyeleriyle ve başkalarının hikâyeleriyle çevrili yaşar; başına gelen her şeyi onlar aracılığıyla görür ve hayatını anlatıyormuş gibi yaşar.’

Tanrı Âdem’in yalnızlığını gördüğünden ona Havva’yı verdi. Bu yalnızlık paylaşıldıkça azalmadı, aksine arttı. Sartre’ın -insan, başına gelen her şeyi onlar (çevresindekiler) aracılığıyla görür- sözünden hareketle Âdem, Havva aracılığıyla daha da yalnız olduğunu mu gördü, sorusunu çıkarabiliriz. İnsan fiziki dünyada yaşarken kendi düşünsel dünyasında da yaşar. Bu ikili yaşam onu hikâye anlatıcısı/yazar yapan şey olsa gerek. Düş kurmak, kurduğu düşü gerçekmiş gibi anlatmakla başlayan sözlü anlatıcılık daha büyük kitlelere ulaşmanın yolunu açan yazının bulunmasıyla yazılı anlatıcılığa dönüşmüştür. Ateşin önünde duran insan kitabın ardındaki yazara dönüşmüştür.

Kitap demişken yayın dünyasına yeni katılan Sihirli Şişe (Cengiz Akın & Melis Arsay / Başka Yerler Yay.) adlı kitaptan söz etmek isterim. İki kişinin öykülerinden oluşan bu yirmi bir öykülük kitap okunduğunda çıkış noktasının insanın yalnızlığı olduğu görülür.

Kitabın ilk öyküsü Çilli’ de daha ilk paragrafta küçük bir çocuk analist gibi konumlandırılmıştır. Minderde oturan dedesini inceler. Ona bakar, küçük haliyle anlamaya çalışarak yalnızlığına/düşünsel-dünyasına girmeye çalışır. Fakat küçük analist, okur kadar şanslı değildir, gerçek dünyadaki bizler nasıl çevremizdekilerin düşünsel dünyalarına giremezsek o da kendisi gibi kurmaca olan dedesinin düşünsel dünyasına giremez. Analist olarak konumlanmasına rağmen o da okurun gözünde bir analizandır.

Çilli Öyküsü tek çocuklu bir ailenin ev halini anlatır. Aileye sonradan dâhil olan teyze, okur için çaresizliği simgelerken küçük çocuk için hem korku duyulan hem de sıkışıldığında yanında olmasını istediği tanrısal bir varlık gibidir. ‘Teyze’, öyküden alınan aşağıdaki satırlardan ilkinde korkulan bir varlıkken ikincisinde zor anlarda sığınılan bir varlığa dönüşür.

“Teyzem ne zaman evine gidecek? Gitse ya.” Korkulan Teyze/Korkulan Tanrısal Figür

Sokakta çocuklar bir olup üzerime yürüdüğünde anne değil de teyze diye bağırıyorum. Sığınılan Teyze/Sığınılan Tanrısal Figür

Horoz Çilli ve onun karıları iki tavuk da öyküye ayrı bir renk katmakta. Köy geleneği, şehre gece kondu yaşantısı aracılığıyla yamanmıştır. Her okur kendine göre okuduğunu anlar, sözünden hareketle Cengiz Akın’ın Çilli adlı öyküsüyle ilgili diyeceklerimi burada noktalamak istiyorum.

Kitabın öteki yazarı Melis Arsay’ ın Işık adlı öyküsü kısalığıyla dikkatimi çekti. Öykü anlatılması gerektiği kadar anlatılmalı ne çok uzun ne de çok kısa olmalı, düsturu her öyküde olduğu gibi bunda da gözetilmiş.

Işık öyküsünde anlatıcı evin reisi olarak seçilmiş. Modern hayatın yoğun temposundan yorulmuş bir halde hayatı sorguluyor evin reisi. Bir çiftin zaman içinde birbirinden uzaklaşmasının öyküsü gibi görünse de yalnızlaşmanın öyküsü bu da.

Aramızdaki aşk yıllar içinde ışığını mı kaybetti?

Aya bakıyoruz. Ne düşünüyorsun, diye soramıyorum bir türlü.

Bu iki cümle bile kanımca çok şeyi barındırıyor içinde.

Kısaca diyebilirim ki kitaptaki öyküler gücünü sosyolojik gözlemlerden ve sade bir dil kullanımından alıyor. Her iki yazar da öykülerin tamamında duygusal etkiyi yakalayabilmiş.

Sihirli Şişe bir ilk kitap olmasına karşın Cengiz Akın ve Melis Arsay bu işin üstesinden gelebilmişler. Sihirli Şişe’ yi mutlaka okumanızı tavsiye ederim.

Sihirli Şişe / Cengiz Akın & Melis Arsay / Başka Yerler Yay.

İlk Yorumu Siz Yapın !

Yorumlar

E-posta bilginiz gizli kalacaktır.