Kadının Evrimi-Anaerkil Klandan Ataerkil Aileye,Evelyn Reed / Mehmet Şen

reedevel

Evelyn Reed (1905-1979) Kadın Bağımsızlığı Hareketi’nde önemli çalışmaları olan bir yazar. ABD, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, İrlanda, Kanada, İngiltere ve Fransa üniversitelerinde kadın bağımsızlığı, evlilik, aile ve insanın evrimi konularında dersler vermiştir. Akademik bir eğitim görmemiş olmakla birlikte ABD ve dünyada yetkin bir insan bilimci olarak kabul edilmiş, yirmi beş yıl süren insanbilim incelemelerini bu kitapta ölümsüzleştirmiştir. Alanında örnek bir eser olması bakımından Kadın Antropolojisi derslerinin temel kaynaklarından biridir.

 

kadinin_evrimi_1

Kadının Evrimi /Anaerkil Klandan Ataerkil Aileye, bağımsızlık yolundaki kadınlara adanmış bir kitap. Kadının eski çağlarda oynadığı rolün ne denli büyük olduğunu anlamak için okumamız gereken kitapların başında yer alıyor.

Kadın bağımsızlığı hareketinin yeniden canlanması, geçmişle ilgili ve doğruluğu kuşku götürür bazı varsayımlarla tartışmalı soruları gündeme getirmiştir. Bunlar arasında en önde geleni, anaerkillik konusudur. Tarihte kadınların son derece önemli ve etkileyici bir konumda bulunduğu bir dönem var mıydı? Vardıysa, böyle bir dönem içerisinde, kadınların toplumsal üstünlüklerini yitirerek ataerkil toplumda ikinci derecede bir cins haline gelmeleri nasıl oldu? Yoksa anaerkillik, kimilerinin öne sürdüğü gibi tarihsel temelleri olmayan bir mit midir? Bu sorulardan yola çıkan kitap, anasoylu klan dizgesinin ilk toplumsal örgütlenme biçimi olduğunu öne sürmekte ve bu vargının nedenlerini açıklamaktadır.

kadının evrimi-2

Kitap üç kesimden oluşuyor. İlk iki kesimi, biri anaları ötekiyse erkek kardeşleri temel alan anaerkil çağ evrelerini inceliyor. Üçüncü kesimdeyse, anaerkillik ve ana-ailesinden ataerkillik ve baba-ailesine geçiş süreçleri anlatılıyor.

Birinci Kesim, tabularla başlıyor. Ardından, kadının üretim tarihi ve anaerkil dönemde kadın ve erkek konusu anlatılıyor. İkinci kesimde anasoylu akrabalık ile babasoylu akrabalık dizgeleri arasında bir geçiş dönemi olarak ele alınan “kardeşerklilik” açıklanıyor. Ataerkilliğin ele alındığı üçüncü kesimde ise, “Erkek lohusalığı, dişi çocukların öldürülmesi, sığır evliliği, Yunan trajedisinde baba-ailesi” gibi çarpıcı alt başlıklar bulunuyor.

Kadının Evrimi’nde ana izlek, anaerkillik olsa da “yitik” bir anaerkillik “cenneti”ne dönüşü öğütlemiyor. “Gerilerde kalmış uzak bir geçmişi doğru anlamak, ileriyi görmemize ve daha güvenli adımlarla ilerlememize yardımcı olacaktır.”  Kitabın ana derdi bu. Ancak, tarihöncesi toplum üzerine uzun süredir benimsenen birçok görüşe de karşı çıktığını  ve bunları tartışmaya açtığını da belirtmeliyim.

Bu kitabı okuduktan sonra hâlâ, “anaerkil bir dönem yaşadık mı? Tarihte böyle toplumlar var mıdır?” diye soruyorsanız günümüzde yaşayan anaerkil toplumlardan Hopiler, Minangkabaular, Mosuolar ve Tuaregler’i inceleyin derim.

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Gününüz kutlu olsun.


YazarEvelyn Reed

ÇevirmenŞemsa Yeğin

Yayınevi :Payel – Çağdaş Kadının Kitapları Dizisi

Sayfa: I.CİLT 349, II.CİLT 262 sayfa

 

 

 

 

İlk Yorumu Siz Yapın !

Yorumlar

E-posta bilginiz gizli kalacaktır.